परिघ

दगड असे मैलांचे काही जडले आयुष्याला

कधी शृंखला जाचक ठरले कधी मुलायम माला

प्रत्येकापाशी मातीचा रंग आगळा होता

कुठे लाभला बलाढ्य साथी कुठे पांगळा होता 

कधी पाहिला सूर्य उगवता कधी कधी मावळता

कधी किर्र काळोख अचानक प्रकाशात मी रुळता

दगडांमधले गूढ तरी रंजकही होते रस्ते

रस्त्यांनीच शिकवले … जगणे प्रवासातही वसते

हात कुणी हातात घेतला कुणी टाळला घेणे

थरकापातच ऊब शोधता जगणे ठरले लेणे

वळून बघता मागे कळते अनन्यतेची व्याख्या 

सर्व आकडे वेगवेगळे फक्त वाढली संख्या

कुठले दगड नि कुठले रस्ते भासच सर्व मनाचे

केंद्र मानता मलाच मी भोवती सर्व जग नाचे

आताशा आकर्षक वाटे परिघावरती जगणे 

गती शून्य सावकाश होता नकळत नंतर विरणे

- निलेश पंडित 

१२ सप्टेंबर २०२६

धून

 

शब्दांच्या विस्फोटी   शांततेचा ध्वनी

झिरपता कानी   गुंगवितो

आभासी अस्तित्व  कल्पनेचा सोस

संतत सायास   अर्थहीन

आकृती लौकिक  आकर्षक वाटे

सत्य उफराटे    प्रत्यया ये

चालताना अशी   एकाकी माणसे

टाकती उसासे   समांतर

गुंफती हातात   आधाराचे हात

घेतात देतात   आधारही

भुसभुशीतशी   पायातळी माती

अल्पजीवी नाती   सर्वमान्य

अवकाशी अशा   मीही अधांतरी

दिव्य काहीतरी  शोधू जातो

भांबावतो होता  शोध तो निष्फळ

निराशा केवळ   ग्रासतसे

माथ्यावर एक   लुकलुके क्षण

देत आमंत्रण   स्थिरतेचे

सामावता खोल  हातीच्या क्षणात

लाभे अवचित   सर्वार्थांश

विरते शांतता  विस्फोटही नुरे

मंजुळशी धून  कानी उरे

- निलेश पंडित 

२ ॲागस्ट २०२६

निश्चिंत

बघताना वळून आज अचानक मागे

वाटल्या त्यास सारख्याच साऱ्या वाटा

पायवाट साधी तसेच हमरस्ते अन्

धोपटमार्गावर झिजण्यातील झपाटा

हातात गवसले तसे निसटले तेही

स्वप्नात पाहिले मात्र न हाती आले

मिळवून झिजवता मोल संपले ज्याचे

अन् झिजूनही जे पुन्हापुन्हा लखलखले

तो सुखावला चेहरे विरळ होताना

व्यवहारासाठी झुकणारे हसणारे

एकांत बरा त्याहून वाटला नकळत

अन् क्षणार्धात आयुष्य बदलले सारे

निश्चिंत मनोमन जसा होत गेला तो

हरपता भान ओठांवर हास्य तरळले

उतरती कळा लागली संथ श्वासांना

मोजके फक्त जे आता होते उरले

- निलेश पंडित 

५ एप्रिल २०२६

पारंगत

 

अनिच्छा चेहऱ्याला ग्रासण्याआधीच ओसरते

जरी प्रत्येक टप्प्यावर नव्याने वेदना वसते

… तिच्या रात्रीत रुजती यातना दिवसा ठणकती ज्या

पुढे त्या वाढण्यासाठी नवी तारीख अवतरते

जिवाची होत असते रुक्ष शब्दांनी जरी लाही

दिलाशाचा नसे लवलेशही … रात्री व दिवसाही

… विषारी डंख शब्दांचा तसा स्पर्शातही लपतो

सहन करण्यात पारंगत तिला तो जाणवत नाही 

तिच्या ह्या घोर दिव्यातून ती काहीतरी लिहिते

जसे लिहिते तसे त्यातून मोहक स्वप्न अवतरते

… कधी ते अल्पजीवी तर कधी उत्तुंग अजरामर 

अशा स्वप्नांमधे विसरून जगणे रोज ती जगते

कधी स्वप्नात भुरभुरते सुगंधी रेशमी जावळ

स्मृतीतिल आपल्याशा माणसांची भोवती वर्दळ

… जरा येताच भानावर कधी ते स्वप्न हे कळते

असा जाईल हाही काळ ही ती बांधते अटकळ

चिरंतन स्वप्न ठरते यातनेवर नेमके औषध

असावे वास्तवापासून थोडे दूर बेसावध

… सरावा काळ आनंदात खोट्या मात्र मौजेने

पुढे येतोच अवचित आपली करण्यास तो पारध

- निलेश पंडित 

८ नोव्हेंबर २०२५

दुरावा

 

हात शेवटच्या क्षणी कोणीतरी अलगद धरावा

संपता भर वेदनेचा चेहरा हसरा असावा 

जय पराजय भासले जे ते तसे नव्हते कधीही

झुंज ज्यांनी लावली त्यांचा असे तो फक्त कावा

परतते आली तशी ती भेटताना हासतेही

जीवघेणा वाटतो तक्रार नसल्याने दुरावा

पाहिल्या कित्येक मूर्त्या हार समया मेणबत्त्या

माणसासाठी कधी माणूस केवळ अवतरावा

राहतो स्थिर चेहरा अस्वस्थता नजरेत दिसते

सोडते ती चेहऱ्यावर नेहमी नकळत पुरावा

वाटले जे जे सुसंगत तो विरोधाभास होता 

राहिलो मी रोज धावत घ्यायला क्षणभर विसावा

- निलेश पंडित 

२१ सप्टेंबर २०२५

सत्य

 

दोन पेशी एक होता जन्मते काही खरोखर 

आणि बाकी कल्पना प्रत्येक जी विरतेच नंतर 

… कल्पनांचे कल्पनांवर नेहमी बांधून इमले

माणसांचे फुलत जाते विश्व मायावी निरंतर

त्यातही प्रत्येक टप्प्यावर निपजते अजब काही

वेदनामय रात्र नंतर एक आशेची उषाही

… स्वप्न पडते स्वप्न फुलते संपते कालांतराने

मात्र उरतो अश्म एखादा व त्यावरचा ठसाही

त्या ठशासाठीच होतो जन्म काही पाकळ्यांचा

जन्म सरतो गंध दरवळण्यात सुकणाऱ्या फुलांचा

… सर्व होती नामशेषच पाकळ्या त्या अन् फुलेही

अंत होतो मागही उरल्याविना अगणित ठशांचा

… एक उरणाराच देतो स्वप्न पुरते जन्मभर जे

स्वप्न ते ती कल्पना आजन्म ठरते सत्य माझे

- निलेश पंडित 

२७ ॲागस्ट २०२५