हा ब्लॉग शोधा

शनिवार, १४ मे, २०२२

चिन्ह


तो जीव पुरातन कोणी

अश्मावर ठशात वसतो

नेहमी मला आताशा

माझ्यात मनोमन दिसतो


उसळून अचानक येते

रेखीव स्मृतींचे भरते

सरलेले पूर्वी काही

अजरामर अवचित ठरते


झरणारी वाळू झरते

लाटाही मागे फिरती

पण रिती न उरते मूठ

जाणिवा पुढेही उरती


जे मर्त्य अपूर्ण म्हणावे

ते तसे खरे तर नाही

नसण्यात स्मृती वसल्याची

इतिहास देतसे ग्वाही


चिरचिन्ह भाग्ययोगाचे

सलतसे भलेही क्षणभर

अस्तित्वाच्या अंतीही

उरतात ठसे अश्मांवर


- निलेश पंडित

१५ मे २०२२


शुक्रवार, २२ एप्रिल, २०२२

गती


दीर्घकाल वारंवार वापरल्याने

सुरकुतलेली शय्या

काहीशी जीर्ण झालेली चादर

शिळ्या ताज्या 

थोडा घरातल्या - थोडा परसातल्या

फुलांचा

रात्रीपासून पहाटेपर्यंत 

कोंदटलेल्या खोलीत दरवळणारा

तोचतो शिळपट मंद सुगंध


अंतर्बाह्य 

एकटेपण


अंगणात मळलेली वाट

आतबाहेर

जाणाऱ्या येणाऱ्या

असंख्य पावलांचे

काही स्पष्ट

काही फिकट पुसट

ठसे


बाहेेर सूर्योदय

आतल्या अंधारलेल्या

जुनाट छोट्या खोपटामधे

कसेबसे शिरू पाहणारे 

चारदोन प्रकाशकिरण 

बंदिस्त अस्ताव्यस्त

कोपऱ्यात चुलीमधे

शिळावलेले विझलेले कोळसे


अशा जीवघेण्या

चौकटीतही बसते उठून

देवघरात निरांजन लावायला

रोज ती

कण्हत म्हणत

... करीन जमेल तसं

जोपर्यंत हातापायात आहे गती


तेथे ... तेथे

कर माझे जुळती



- निलेश पंडित

२३ एप्रिल २०२२

गुरुवार, १४ एप्रिल, २०२२

वणवण

 

रस्ते अगणित एक न सोपा

अभेद्य भिंती अवतीभवती

खिंडार दिसे एखादीला

बाकी तटबंदीसम दिसती


कुठे कवडसा कुठे झोतही

मधेच बुजबुज अंधाराची

वैराग्याची पळभर कांक्षा

अविरत धडपड शृंगाराची


गती अनामिक आणि अकल्पित

साऱ्या कल्लोळातच मिळते

बिऱ्हाड थाटावे म्हटले तर

छप्पर कुठूनसे कोसळते


तरी रंगते ह्यात सुरावट

अन् जोडीला रंगसंगती

युगायुगांची ओंगळ दु:खे

क्षणोक्षणीच्या सुखात विरती


मी आताशा शोधत फिरतो

ठेवणीत जपतो मंजुळ क्षण

नृत्यासम लयदार भासते

अभेद्य भिंतींमधील वणवण



- निलेश पंडित

१५ एप्रिल २०२२


गुरुवार, २४ मार्च, २०२२

राख

 

आपले आपण | रुजविता स्वप्न

त्यात होई मग्न | अंतर्मन ||


विश्वास आधार  |  विश्वास आचार

विश्वासाचा भार | सर्वथैव ||


शब्द शोधू जाता  |  कैक गवसती

शब्द फोफावती  |  अमर्याद ||


अदृश्य तरीही  |  मजबूत पाया

अन्य तर्क वाया  |  अर्थाअर्थी  ||


भावना भिजते  |  भावना रुजते

भावना थिजते  |  खोलवर ||


मात्र जाणवे ना | भावनेचा पाया

तर्क भ्रमवाया |  सिद्ध नित्य ||


शब्दाच्या जादूची | तर्कास झालर

युक्तिवाद थोर |  भासे सत्य ||


स्वतास स्वताचे  |  मन उमगेना

त्यात शब्द नाना  |  धुमसती ||


दडलेले हिंस्त्र  |  श्वापद जिवात

दबकत आत  |  वावरते ||


चाणाक्ष चतुर | राहतात धूर्त

फक्त निरखत | इतरांस ||


निरखूनी सारी  |  अदृश्य श्वापदे

एक एक प्यादे  |  हालविती ||


शब्दांच्या ठिणग्या | शब्दांचे इंधन

वेळीच टाकून | पेटविती ||


समाज घडती | समाज सडती

समाज जळती | यथाकाल ||


राख राखेवर | थरावर थर

दाह निरंतर | चालतोच ||


कुणीही काहीही | स्वप्न रुजविणे

इतकेच लेणे | जगण्याला ||



- निलेश पंडित

२४ मार्च २०२२


रविवार, ६ फेब्रुवारी, २०२२

इरादा

 

इरादा मी इथे घेऊन आलो फक्त वसतीचा

कधी झाला सुरू कळलेच नाही मार्ग परतीचा


कधीही अन् कुठेही पाहिजे स्पर्धा इथे आता

कुणाचे पाय खाली खेचणे हा मार्ग बढतीचा


असावी वाढली येथे गरीबी आणि बेकारी

पुन्हा फतवा इथे आहे निघाला सैन्यभरतीचा


मने काबीज पूर्वापार केली सर्व नेत्यांनी

विसर पडला प्रजेला मात्र अतिसामान्य कुवतीचा


सदोदित लाभले परके व नंतर आपले सारे

कधी संपेल का हा शोषणाचा खेळ नियतीचा!


- निलेश पंडित

७ फेब्रुवारी २०२२


रविवार, ३० जानेवारी, २०२२

वर्तुळ

 

मनात माझ्या धुके दाटता

ताल आतआतला डळमळे

गूढ अनामिक कसलेसे भय

भरे जुन्या ह्रदयात कोवळे


ठळक गूढ अज्ञात अनिश्चित

सतत जन्मता नवीन काही

तीचतीच ती दशा ... दिशाही

परंतु नसणे कधीच नाही


समतोलाचा प्रयास वरवर

मन लज्जित अथवा अभिमानी

केव्हा आनंदाचे भरते

कधी वेदना तीव्र तुफानी


अतर्क्य माझे विचित्र जग मी

माझ्यातच वसवून तोडतो

त्राग्याने झिडकारता कधी

सावरता जवळही ओढतो


बहुरंगी जग कित्येकांचे

त्यात रोज मी मिसळत जातो

कृष्णधवल दोनच रंगांच्या

विभागणीची शिकस्त करतो!


... धूसर जे ते स्पष्ट दिसावे

जसे जिथे नाही ते व्हावे

ह्या हट्टातच शोधत जातो

वर्तुळात मी उजवे डावे



- निलेश पंडित

३१ जानेवारी २०२२